Sau một cuộc chuyển dạ thiếu tháng, cơ thể người mẹ vừa trải qua vô vàn xáo trộn về cả thể chất lẫn tâm lý. Trong hành trình chăm sóc bản thân và em bé, nhiều cặp vợ chồng bắt đầu thắc mắc về chuyện gần gũi vợ chồng. Trong đó, thắc mắc về việc sinh non bao lâu thì quan hệ được là hoàn toàn tự nhiên. Không có một con số cố định cho tất cả mọi người vì mỗi ca sinh non lại mang những đặc điểm hồi phục rất riêng.

Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ thời điểm an toàn, các dấu hiệu nhận biết cơ thể sẵn sàng và cách nối lại tình cảm vợ chồng một cách êm đẹp nhất.

Sinh non là như thế nào?

Trước khi tìm hiểu về thời điểm “yêu” trở lại, chúng ta cần nhìn lại bản chất của một ca sinh non. Sinh non là trường hợp thai phụ chuyển dạ trước tuần thứ 37 của thai kỳ, khiến cơ thể người mẹ trải qua sự thay đổi hormone đột ngột khi các cơ quan chưa kịp chuẩn bị hoàn toàn như một cuộc sinh đủ tháng.

Dù sinh thường hay sinh mổ, tử cung sau sinh non vẫn cần thời gian để thu hồi về kích thước ban đầu, niêm mạc tử cung cần bong tróc và hồi phục, còn cổ tử cung thì cần thời gian để đóng kín lại hoàn toàn. Bên cạnh tổn thương thể chất, áp lực tâm lý khi chăm sóc một em bé sinh thiếu tháng cũng khiến tốc độ phục hồi của người mẹ diễn ra khác biệt so với các sản phụ thông thường.

Sinh non bao lâu thì quan hệ được?

Rất nhiều chị em băn khoăn sinh non bao lâu thì quan hệ được khi cơ thể phải trải qua một cuộc vượt cạn “sớm” đầy đột ngột và mệt mỏi. Theo khuyến cáo chung từ các tổ chức y tế uy tín như Y tế Quốc gia Anh (NHS), đa số phụ nữ cần ít nhất từ 4 đến 6 tuần sau sinh để cơ thể hồi phục tối thiểu trước khi tính đến chuyện quan hệ thâm nhập. Tuy nhiên, mốc 6 tuần chỉ là một con số tham khảo mang tính định hướng, không phải là “hạn chót” bắt buộc.

Thực tế, khoảng thời gian này phụ thuộc lớn vào việc bạn sinh ngả âm đạo hay sinh mổ, có tổn thương tầng sinh môn hay không và mức độ ổn định tâm lý của người mẹ. Sau khi sinh non, cổ tử cung mất một khoảng thời gian để hé mở và khép lại, lớp niêm mạc nơi nhau thai bám vào tạo thành một bề mặt thương tổn lớn. Nếu quan hệ quá sớm khi các tổn thương này chưa lành, bạn sẽ đứng trước nguy cơ nhiễm trùng và đau đớn dữ dội.

Vì vậy, thay vì chăm chăm nhìn vào tờ lịch để đếm đủ 6 tuần như khuyến cáo chung, thì mốc thời gian “chuẩn” nhất chính là lúc cơ thể bạn đã hoàn toàn hồi phục, hết sản dịch và điều quan trọng nhất là nhận được “cái gật đầu” an tâm từ bác sĩ trong buổi khám hậu sản.

Những dấu hiệu cho thấy cơ thể có thể đã sẵn sàng quan hệ trở lại

Khi nỗi lo lắng về sức khỏe của em bé dần lắng xuống, nhiều người mẹ bắt đầu quan tâm hơn đến quá trình hồi phục của chính mình. Tuy nhiên, thay vì chỉ dựa vào con số tuần lịch khô khan, cơ thể bạn mới là “chiếc đồng hồ” đo lường chính xác nhất. Dưới đây là 6 dấu hiệu rõ ràng cho thấy vùng chậu, tử cung và tâm lý của bạn đã sẵn sàng cho ngày quay trở lại với cuộc yêu:

– Sản dịch đã hết hoàn toàn: Sản dịch chuyển từ màu đỏ sẫm sang hồng nhạt, trong rồi hết hẳn là tín hiệu cho thấy bề mặt tổn thương nơi nhau bám bên trong tử cung đang dần khép miệng. Quan hệ vào thời điểm này giúp bạn tránh được nguy cơ đưa vi khuẩn trực tiếp vào vùng niêm mạc nhạy cảm.

– Vết khâu tầng sinh môn hoặc đường sinh dục đã lành hẳn: Phần mô nhạy cảm ở tầng sinh môn cần thời gian để tái tạo độ co giãn tự nhiên. Khi chỉ khâu đã tự tiêu và da liền hoàn toàn, áp lực từ việc thâm nhập mới không làm xé rách hay gây nên những cơn đau nhói ê ẩm lên vùng này. Lưu ý: em bé sinh non thường có kích thước nhỏ nên không phải mọi ca sinh ngả âm đạo đều cần rạch tầng sinh môn, tốc độ hồi phục của mỗi người do đó cũng rất khác nhau.

– Vết mổ sau sinh đã hồi phục tốt: Một cuộc phẫu thuật bắt con thiếu tháng để lại tổn thương trên nhiều lớp cơ quan, từ thành bụng cho tới cơ tử cung. Đừng để vết sẹo khô ráo ngoài da lừa gạt, các lớp cơ sâu bên trong vẫn cần nhiều tuần để thực sự gắn kết vững chắc trước khi đón nhận những chuyển động hay sự co bóp tử cung khi thăng hoa.

– Không còn đau vùng chậu hoặc đau ở vùng sinh dục: Toàn bộ hệ thống cơ, dây thần kinh và khớp xương chậu vừa trải qua một đợt giãn xé dữ dội. Chỉ khi các cử động hàng ngày như ngồi, bước đi hay chạm nhẹ không còn gây ra cảm giác thốn rát, cơ thể bạn mới sẵn sàng cho những tác động sâu hơn. Việc “cố chịu đau” chỉ khiến các cơ vùng chậu phản ứng ngược bằng cách co thắt dữ dội, tạo tâm lý ám ảnh cho những lần sau.

– Không có dấu hiệu nhiễm trùng hoặc biến chứng hậu sản: Một cơ thể đang phải gồng mình chống lại vi khuẩn sẽ không thể mang lại trải nghiệm ân ái trọn vẹn. Hãy chắc chắn rằng hệ thống sinh dục của bạn hoàn toàn khỏe mạnh, không có dấu hiệu viêm nhiễm hay bất thường nào trước khi sẵn sàng mở cửa cho sự thâm nhập.

Dấu hiệu nào cho thấy chưa nên quan hệ và cần gặp bác sĩ?

Dù đã qua mốc thời gian kiêng khem được khuyến cáo hay cảm thấy tinh thần dần ổn định, nhưng nếu nhận thấy bất kỳ dấu hiệu báo động nào dưới đây, bạn nên hoãn ngay chuyện gần gũi và chủ động đến gặp bác sĩ phụ khoa để kiểm tra kịp thời:

– Sốt hoặc ớn lạnh: Sốt là phản ứng tự vệ rõ ràng nhất khi cơ thể đang phải chống trả lại tình trạng viêm nhiễm. Trong giai đoạn hậu sản, biểu hiện sốt cao hay rét run thường liên quan đến nhiễm trùng tử cung, nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc vết mổ bị vi khuẩn xâm nhập.

– Sản dịch hoặc dịch âm đạo có mùi hôi bất thường: Khi sản dịch trôi ra có mùi chua, hôi nồng nặc hoặc chuyển sang màu xanh, vàng đục lạ kỳ, đó là lời cảnh báo vi khuẩn đang phát triển mạnh mẽ bên trong đường sinh dục. Quan hệ vào lúc này chỉ khiến tình trạng viêm nhiễm trở nên trầm trọng hơn.

– Chảy máu nhiều: Nếu máu tươi đột ngột chảy nhiều trở lại, xuất hiện các mảng máu đông lớn sau nhiều ngày đã giảm, đây có thể là dấu hiệu của sót nhau, đờ tử cung hoặc vết thương bên trong bị tổn thương lại. Bạn cần được siêu âm kiểm tra ngay lập tức.

– Đau quặn vùng bụng dưới hoặc vùng chậu tăng dần: Những cơn đau tức ê ẩm kéo dài hoặc đau quặn thắt vùng bụng dưới không có dấu hiệu thuyên giảm là tín hiệu cho thấy tử cung hoặc phần phụ đang gặp vấn đề bất thường, cần sự can thiệp chuyên môn chứ không thể tự theo dõi tại nhà.

– Vết mổ hoặc vết khâu sưng, đỏ, rỉ dịch: Bất kỳ sự sưng tấy, mưng mủ hay hở miệng nào ở vết mổ thành bụng hoặc vết khâu tầng sinh môn đều cần được xử lý y tế kịp thời.

– Đau khi quan hệ kéo dài: Cảm giác đau nhói kéo dài mỗi khi thâm nhập không phải là điều bạn phải cắn răng chịu đựng. Đây có thể là hệ lụy của sẹo xơ cứng, viêm âm đạo dai dẳng hoặc hội chứng rối loạn cơ sàn chậu sau sinh cần được bác sĩ phục hồi chức năng hỗ trợ.

– Tâm lý sau sinh ảnh hưởng rõ sinh hoạt hàng ngày: Nỗi ám ảnh sau cuộc sinh non, cảm giác trầm cảm hay sự sợ hãi tột cùng mỗi khi nghĩ đến chuyện gần gũi là những tổn thương tinh thần rất thực tế. Khi tâm lý chạm đáy, bạn cần sự tư vấn từ chuyên gia y tế và tâm lý thay vì tự gồng mình chịu đựng.

Quan hệ quá sớm khi cơ thể chưa hồi phục có thể gây ra nguy cơ gì?

Nối lại chuyện chăn gối quá sớm khi cơ thể chưa hồi phục hoàn toàn thường xuất phát từ sự nôn nóng hoặc áp lực vô hình. Tuy nhiên, việc vội vã lúc này có thể kéo theo nhiều hệ lụy cho cả thể chất lẫn tinh thần của người mẹ:

– Đau và kích ứng vùng âm đạo, tầng sinh môn: Sự sụt giảm đột ngột estrogen sau sinh khiến lớp niêm mạc âm đạo trở nên mỏng manh và khô ráp. Việc thâm nhập sớm rất dễ gây trầy xước, sưng tấy và làm tổn thương lại các tổ chức mô đang kéo da non ở tầng sinh môn, khiến quá trình hồi phục bị kéo dài.

– Chảy máu hoặc gia tăng cơn đau: Rỉ máu tươi hoặc xuất hiện các cơn đau quặn thắt bụng dưới trong và sau khi gần gũi là tín hiệu cảnh báo tử cung đang bị kích thích quá mức. Cả hai cần dừng ngay lập tức để cơ thể nghỉ ngơi và theo dõi sát sao phản ứng trong những giờ tiếp theo.

– Tăng nguy cơ nhiễm trùng: Trong giai đoạn hậu sản, cổ tử cung vẫn còn mở nhẹ và bề mặt tử cung nơi nhau bám chưa hoàn toàn liền sẹo. Quan hệ quá sớm sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn từ bên ngoài xâm nhập ngược dòng, làm tăng đáng kể rủi ro viêm niêm mạc tử cung hoặc nhiễm trùng vùng chậu.

– Ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý: Áp lực từ việc chăm con sinh non cộng dồn với nỗi sợ đau thể xác dễ khiến người mẹ rơi vào trạng thái ám ảnh. Nếu gượng ép bản thân gần gũi khi chưa sẵn sàng, người mẹ rất dễ gặp phản ứng co thắt âm đạo vô thức, khiến những lần gần gũi về sau trở nên vô cùng khó khăn.

Lần đầu quan hệ lại sau sinh non nên làm gì để thoải mái và an toàn?

Lần đầu gần gũi trở lại sau một cuộc vượt cạn thiếu tháng thường đi kèm với không ít e ngại, từ lo sợ đau đớn thể xác cho đến sự mệt mỏi về tâm lý. Nhịp điệu dồn dập hay những kỳ vọng vội vã lúc này không hề phù hợp, điều hai bạn cần nhất chính là sự kiên nhẫn, thấu hiểu và một lộ trình tiếp cận nhẹ nhàng từ tốn theo hướng dẫn sau:

– Không cần bắt đầu ngay bằng thâm nhập: Hãy khởi động lại đời sống tình cảm bằng những cử chỉ gần gũi nhẹ nhàng như ôm ấp, vuốt ve, nụ hôn sâu hay massage thư giãn. Những tiếp xúc thể xác này giúp kích thích cơ thể tiết ra oxytocin, hormone gắn kết tình cảm, giúp người mẹ tìm lại cảm giác an toàn và hứng khởi tự nhiên mà không gây bất kỳ áp lực nào lên vùng sinh dục.

– Đi chậm và giao tiếp liên tục với bạn đời: Cởi mở chia sẻ cảm giác thực tế của bạn trong suốt quá trình. Đau đớn hậu sản tuyệt đối không phải là điều người mẹ phải “cố cắn răng chịu đựng”. Nếu việc thâm nhập gây đau hay khó chịu, hãy lên tiếng để bạn đời giảm nhịp độ, tạm dừng hoặc chuyển sang các hình thức thể hiện tình cảm khác.

– Luôn sử dụng bao cao su: Đừng chủ quan cho rằng chưa có kinh nguyệt trở lại thì không thể mang thai, vì sự thụ thai hoàn toàn có thể diễn ra trước kỳ kinh đầu tiên. Dùng bao cao su vừa giúp ngừa thai an toàn để tử cung có thời gian hồi phục, vừa tạo lớp màng bảo vệ ngăn ngừa vi khuẩn gây nhiễm trùng ngược dòng khi môi trường âm đạo vẫn còn nhạy cảm.

– Sử dụng chất bôi trơn gốc nước hỗ trợ: Sự sụt giảm hormone estrogen sau sinh, đặc biệt là khi người mẹ đang vắt sữa hoặc cho con bú thường khiến âm đạo bị khô hạn nghiêm trọng. Dùng chất bôi trơn gốc nước lành tính sẽ làm giảm ma sát, hạn chế tối đa cảm giác đau rát và tránh làm tổn thương lớp niêm mạc âm đạo đang lành lại.

– Chọn nhịp độ và tư thế người mẹ kiểm soát được: Hãy ưu tiên các tư thế giúp người mẹ nắm quyền chủ động về góc độ, độ sâu và tốc độ thâm nhập như nữ ở trên hoặc nằm nghiêng úp thìa từ phía sau. Điều này giúp người mẹ dễ dàng điều chỉnh chuyển động hoặc chủ động dừng ngay lập tức khi cảm thấy không thoải mái.

– Lập tức dừng lại nếu thấy đau hoặc chảy máu: Nếu xuất hiện cảm giác đau nhói hoặc rỉ máu tươi, hai vợ chồng nên nhẹ nhàng dừng lại để cơ thể có thêm thời gian nghỉ ngơi. Tuy nhiên, nếu tình trạng đau rát dai dẳng tiếp diễn qua nhiều lần thử, người mẹ nên chủ động gặp bác sĩ phụ khoa hoặc chuyên gia phục hồi sàn chậu để được kiểm tra.

Hy vọng những chia sẻ của Shopkiss đã giải đáp đầy đủ cho bạn thắc mắc sinh non bao lâu thì quan hệ được. Hãy nhớ rằng, sự hồi phục của cơ thể sau một cuộc sinh non cần rất nhiều thời gian và sự kiên nhẫn. Lắng nghe cơ thể mình, chia sẻ chân thành với bạn đời và không ngần ngại tham khảo ý kiến bác sĩ sẽ giúp bạn tự tin bảo vệ sức khỏe bản thân. Khi cả hai cùng thấu hiểu, chặng đường chăm sóc em bé cũng như đời sống vợ chồng sẽ trở nên nhẹ nhàng và gắn kết hơn rất nhiều.