Nhiều người thường nghĩ khi mắc bạo bệnh, mọi nhu cầu cá nhân đều phải gác lại phía sau để nhường chỗ cho thuốc men và các đợt điều trị mệt mỏi. Thế nhưng trong thực tế, người bệnh và bạn đời vẫn phải đối mặt với những nhu cầu rất con người, đặc biệt là sự gắn kết về mặt thể xác. Câu hỏi bị ung thư có quan hệ được không là một thắc mắc thầm kín nhưng lại vô cùng phổ biến, khiến nhiều cặp vợ chồng trăn trở nhưng lại ngại ngùng không dám mở lời cùng bác sĩ.
Việc thiếu thông tin khoa học vô tình tạo nên khoảng cách vô hình, làm rạn nứt tình cảm lứa đôi ngay trong giai đoạn họ cần điểm tựa tinh thần nhất. Bài viết này sẽ giúp bạn tháo gỡ từng nút thắt để hiểu rõ hơn về đời sống tình dục khi có sự xuất hiện của tế bào ung thư.
Bị ung thư có quan hệ được không?
Khi nhận được kết quả bị ung thư, thế giới của người bệnh như sụp đổ và mọi thói quen sinh hoạt đều bị đảo lộn hoàn toàn. Chuyện chăn gối vốn là lửa sưởi ấm hôn nhân bỗng chốc trở thành một vùng cấm địa đầy rẫy những nỗi sợ vô hình và sự hoài nghi không biết bị ung thư có quan hệ được không? Theo các bác sĩ, người bị ung thư vẫn có thể quan hệ vợ chồng bình thường, miễn là cơ thể bạn cho phép và hai vợ chồng có sự thấu hiểu lẫn nhau.
Ung thư không tước đi quyền được yêu thương, được chạm vào người bạn đời của mình. Bản chất của việc thân mật lúc này không chỉ đơn thuần là giải quyết nhu cầu sinh lý, mà nó là liều thuốc tinh thần cực lớn, giúp người bệnh cảm thấy mình vẫn đang sống, đang được yêu và không bị bỏ rơi trong cuộc chiến cô độc này. Tuy nhiên, chữ “được” này cần đi kèm với một vài điều kiện nghiêm ngặt về sức khỏe và thời điểm cụ thể của từng phác đồ điều trị.
Khi nào người bệnh ung thư nên tạm kiêng quan hệ?
Dù chuyện ấy mang lại nhiều giá trị tinh thần, nhưng có những thời điểm, cơ thể bạn đang phát đi tín hiệu “quá tải” hoặc đối mặt với rủi ro nguy hiểm. Việc cố gắng “chiều” bạn đời vào những lúc này có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe:
Đang sốt, nhiễm trùng hoặc giảm miễn dịch
Hóa trị thường làm sụt giảm nghiêm trọng lượng bạch cầu trong máu, vốn là những chiến binh bảo vệ cơ thể khỏi vi khuẩn. Nếu bạn đang bị sốt hoặc có kết quả xét nghiệm cho thấy hệ miễn dịch đang chạm đáy, việc quan hệ tình dục dù có dùng biện pháp an toàn vẫn làm tăng nguy cơ vi khuẩn xâm nhập từ môi trường ngoài vào cơ thể qua các vết xước nhỏ, gây nhiễm trùng máu nguy hiểm đến tính mạng.
Đau nhiều, mệt kiệt sức, buồn nôn nặng
Tình dục là một hoạt động tiêu tốn thể lực. Nếu người bệnh vừa trải qua một đợt truyền hóa chất dài ngày, cơ thể mệt mỏi đến mức không nhấc nổi tay chân, hoặc đang vật lộn với những cơn buồn nôn, đau nhức xương khớp, việc ép buộc quan hệ sẽ biến một trải nghiệm thăng hoa thành một cực hình đúng nghĩa. Hãy lắng nghe cơ thể mình trước tiên.
Có chảy máu bất thường
Nếu người bệnh bị ung thư cổ tử cung, ung thư tử cung hoặc ung thư bàng quang, đại trực tràng và nhận thấy có tình trạng chảy máu âm đạo hoặc hậu môn bất thường, cần phải dừng ngay mọi hoạt động thâm nhập. Các can thiệp thô bạo lúc này có thể làm tổn thương mạch máu đang nhạy cảm, gây xuất huyết ồ ạt khó cầm.
Sau phẫu thuật chưa lành vết thương
Đối với những ca đại phẫu như cắt bỏ tử cung, phẫu thuật tuyến tiền liệt, đoạn nhũ (cắt bỏ vú) hay phẫu thuật vùng bụng, cơ thể cần thời gian từ vài tuần đến vài tháng để các mô bên trong và bên ngoài lành lặn hoàn toàn. Việc vận động mạnh hoặc gây áp lực lên các vùng này quá sớm có thể làm bục chỉ khâu, rách vết mổ hoặc gây nhiễm trùng sâu bên trong.
Có tổn thương, viêm loét hoặc nhiễm trùng vùng sinh dục
Bất kỳ dấu hiệu viêm loét, mụn nước hoặc có dịch tiết ra có mùi hôi ở cơ quan sinh dục của cả người bệnh lẫn bạn đời đều là đèn đỏ cảnh báo phải dừng cuộc chơi. Vùng da nhạy cảm bị tổn thương do hóa xạ trị rất dễ bị hoại tử hoặc viêm nhiễm nặng hơn nếu phải chịu sự ma sát liên tục.
Bác sĩ điều trị yêu cầu kiêng tạm thời
Mỗi loại ung thư, mỗi thể trạng và mỗi giai đoạn điều trị có một phác đồ riêng biệt. Nếu trong các buổi tái khám, bác sĩ chuyên khoa đã trực tiếp đưa ra lời khuyên hoặc chỉ định cụ thể rằng bạn cần kiêng quan hệ trong một khoảng thời gian nhất định, hãy nghiêm túc tuân thủ mà không nên thử liều lĩnh.
Quan hệ khi đang điều trị ung thư cần lưu ý gì?
Mỗi phương pháp điều trị ung thư lại để lại những “vết tích” và tác động khác nhau lên cơ thể. Để giữ cho những giây phút gần gũi vừa trọn vẹn vừa an toàn, bạn cần bỏ túi những nguyên tắc vàng dưới đây ứng với từng phác đồ điều trị:
Khi đang hóa trị
Hóa trị là quá trình đưa hóa chất cực mạnh vào cơ thể để tiêu diệt tế bào ung thư, nhưng nó cũng ảnh hưởng đến toàn bộ các tế bào lành lặn khác. Vì thế hãy:
– Thời điểm an toàn: Hãy hỏi bác sĩ xem chu kỳ rụng bạch cầu và tiểu cầu của bạn rơi vào những ngày nào thường là ngày thứ 7 đến ngày thứ 14 sau khi truyền thuốc. Hãy tránh quan hệ vào những ngày này và chọn những ngày cơ thể phục hồi tốt hơn.
– Sử dụng bao cao su: Thuốc hóa trị có thể tồn tại trong dịch âm đạo hoặc tinh dịch của người bệnh từ 48 đến 72 giờ sau khi dùng thuốc. Vì thế việc dùng bao cao su là bắt buộc để giúp bảo vệ bạn đời khỏi việc tiếp xúc trực tiếp với lượng hóa chất độc hại này.
Khi đang xạ trị ngoài
Nhiều người lo sợ rằng việc chiếu tia xạ bên ngoài sẽ biến người bệnh thành một nguồn phóng xạ di động, có thể gây hại cho những người xung quanh, đặc biệt là khi quan hệ tình dục. Thực tế không phải vậy. Tia xạ chỉ tác động tại thời điểm máy hoạt động. Khi bạn bước ra khỏi phòng xạ trị, cơ thể bạn hoàn toàn không chứa phóng xạ. Tuy nhiên, vùng da bị chiếu xạ thường bị đỏ, khô, rát và rất dễ tổn thương. Hãy cẩn thận tránh ma sát vào các vùng da này khi ân ái.
Khi xạ trị trong hoặc dùng thuốc phóng xạ
Khác với xạ trị ngoài, phương pháp xạ trị trong hoặc uống/tiêm thuốc phóng xạ (như i-ốt 131 trong điều trị ung thư giáp) sẽ khiến cơ thể người bệnh tạm thời lưu giữ một lượng chất phóng xạ nhất định. Trong giai đoạn này, bạn thực sự trở thành một nguồn phóng xạ nhỏ. Hãy thảo luận kỹ với bác sĩ về khoảng thời gian cần cách ly, khoảng cách tiếp xúc an toàn và tuyệt đối kiêng quan hệ tình dục cho đến khi lượng phóng xạ được đào thải hết ra ngoài theo quy định.
Sau phẫu thuật ung thư
Nguyên tắc cốt lõi sau phẫu thuật là sự kiên nhẫn, đừng vì một chút nôn nóng mà làm hỏng quá trình phục hồi của cơ thể. Chỉ khi các vết mổ đã lên da non ổn định, các cơn đau bên trong dịu hẳn và có sự đồng ý hoặc lời nói từ bác sĩ trong đợt tái khám thì hai bạn mới nên bắt đầu lại, với một nhịp độ cực kỳ chậm rãi.
Khi dùng liệu pháp hormone, miễn dịch hoặc nhắm trúng đích
Các liệu pháp này dù ít gây rụng tóc hay nôn mửa như hóa trị nhưng lại là sát thủ âm thầm bóp chết ham muốn. Liệu pháp hormone điều trị ung thư vú hay ung thư tuyến tiền liệt sẽ làm sụt giảm nghiêm trọng nội tiết tố estrogen hoặc testosterone. Hậu quả là nam giới gặp tình trạng rối loạn cương dương, nữ giới bị khô rát âm đạo trầm trọng kèm theo tâm trạng thay đổi thất thường, dễ cáu gắt hoặc tủi thân.
Quan hệ có ảnh hưởng đến bạn đời không?
Thực tế, theo nghiên cứu, ung thư không phải là bệnh nhiễm trùng, không có sự lây truyền tế bào bệnh từ người này sang người khác qua con đường tình dục. Bạn hoàn toàn có thể yên tâm ôm ấp, hôn và gần gũi người bạn đời của mình mà không sợ bản thân sẽ mắc phải căn bệnh tương tự. Mặc dù ung thư không lây, nhưng khi gần gũi cũng nên sử dụng biện pháp an toàn, chiếc bao cao su vẫn là vật bất ly thân trong nhiều giai đoạn điều trị vì hai lý do chính:
– Bảo vệ người bạn đời lành lặn khỏi lượng hóa chất tồn dư trong dịch tiết sinh dục của người bệnh sau các đợt hóa trị.
– Bảo vệ chính người bệnh, vốn đang có hệ miễn dịch suy yếu khỏi các loại vi khuẩn, vi-rút thông thường từ cơ thể người bạn đời, tránh nguy cơ nhiễm trùng.
Ngoài ra, các phương pháp điều trị ung thư như hóa trị, xạ trị, thuốc nhắm trúng đích có khả năng gây dị tật bẩm sinh nghiêm trọng cho thai nhi hoặc gây sảy thai. Cho dù người bệnh là nam hay nữ, việc mang thai trong giai đoạn này là một thảm họa cho cả mẹ và bé. Hãy sử dụng bao cao su trong suốt quá trình điều trị và ít nhất vài tháng đến một năm sau khi kết thúc phác đồ hoặc theo hướng dẫn của bác sĩ.
Bên cạnh đó, nếu nguyên nhân gây ra bệnh ung thư của người bệnh có liên quan đến các tác nhân lây nhiễm như virus HPV gây ung thư cổ tử cung, vòm họng, hậu môn thì người bạn đời cũng cần chủ động đi tầm soát, làm các xét nghiệm sàng lọc xem mình có bị nhiễm loại virus đó hay không để có hướng can thiệp sớm, bảo vệ sức khỏe cho chính mình.
Cách cải thiện đời sống tình dục cho người bệnh ung thư
Cuộc sống không dừng lại khi bạn mắc ung thư và đời sống gối chăn cũng vậy. Nó chỉ chuyển sang một hình thái khác, đòi hỏi sự sáng tạo, kiên nhẫn và bao dung nhiều hơn từ cả hai phía. Dưới đây là một số cách giúp cải thiện đời sống tình dục cho người bệnh ung thư:
– Trao đổi với bác sĩ điều trị: Đừng ngần ngại khi trao đổi với bác sĩ về vấn đề chuyện vợ chồng, vì các bác sĩ đã nghe những câu hỏi này hàng nghìn lần rồi. Hãy gạt bỏ sự xấu hổ và chủ động hỏi: “Thưa bác sĩ, với tình trạng hiện tại của tôi, chuyện vợ chồng cần lưu ý gì không?”. Họ sẽ cho bạn những lời khuyên chính xác nhất dựa trên bệnh án của bạn.
– Nói chuyện thẳng thắn với bạn đời: Sự im lặng đáng sợ hơn căn bệnh ung thư. Hãy nói cho đối phương biết bạn đang đau ở đâu, bạn đang sợ hãi điều gì, bạn muốn được chạm vào như thế nào. Và ngược lại, người bạn đời cũng cần chia sẻ những lo lắng của mình để cả hai cùng tìm ra tiếng nói chung.
– Chọn thời điểm cơ thể khỏe hơn trong ngày: Đừng cố định chuyện ấy vào ban đêm khi cả – hai đã rệu rã. Nếu người bệnh thường khỏe khoắn, tỉnh táo nhất vào buổi sáng sau khi ngủ dậy hoặc buổi chiều sau giấc ngủ trưa, hãy tận dụng những khoảng thời gian vàng này để – bên nhau.
– Dùng gel bôi trơn nếu khô rát: Đây là cứu cánh cho các chị em. Hãy chọn những loại gel bôi trơn có gốc nước, không màu, không mùi và không chứa các hóa chất kích ứng để giảm thiểu tối đa sự ma sát, giúp cuộc yêu diễn ra êm ái, nhẹ nhàng hơn.
– Ưu tiên sự thân mật thay vì chỉ tập trung vào giao hợp: Tình dục không chỉ có việc thâm nhập. Khi cơ thể không sẵn sàng cho một cuộc yêu trọn vẹn, hãy thay thế bằng những cái nắm tay thật chặt, những cái ôm sâu, những nụ hôn nhẹ nhàng hay việc massage thư giãn cho nhau. Sự kết nối thể xác này đôi khi còn mang lại giá trị xoa dịu lớn hơn cả việc thỏa mãn sinh lý.
– Chọn tư thế nhẹ nhàng, tránh đè lên vùng đau hoặc vết mổ: Hãy thử nghiệm những tư thế mới giúp người bệnh thế chủ động điều tiết lực và độ sâu, hoặc các tư thế nằm nghiêng giúp giảm thiểu áp lực lên vùng bụng, ngực hay những vị trí có vết thương chưa lành hẳn.
– Tư vấn tâm lý hoặc trị liệu tình dục khi cần: Nếu những rào cản tâm lý quá lớn khiến hai vợ chồng rơi vào bế tắc, đừng ngần ngại tìm kiếm sự trợ giúp từ các chuyên gia tâm lý hoặc các nhà trị liệu tình dục. Họ sẽ có những bài tập và phương pháp giúp xoa dịu tổn thương tinh thần cho cả hai.
Hy vọng rằng thông qua những lời chia sẻ chân thành và khoa học của Shopkiss, bạn đã tìm được lời giải đáp thỏa đáng cho câu hỏi bị ung thư có quan hệ được không để từ đó cởi bỏ được lớp áp lực vô hình bấy lâu nay. Căn bệnh quái ác kia có thể lấy đi của bạn nhiều thứ, từ mái tóc, sức khỏe cho đến những tháng ngày bình yên, nhưng xin đừng để nó cướp đi quyền được yêu và được sưởi ấm bởi tình cảm vợ chồng.
Hãy cứ lắng nghe cơ thể mình một cách thông thái, trân trọng từng khoảnh khắc bình yên bên bạn đời, đồng thời tuân thủ chặt chẽ các chỉ dẫn an toàn của bác sĩ để ngọn lửa yêu thương luôn là điểm tựa vững chắc nâng đỡ bạn đi qua những ngày giông bão của cuộc đời.