Sau một đêm mặn nồng nhưng chẳng may “vỡ kế hoạch”, chiếc phao cứu sinh duy nhất mà nhiều cặp đôi nghĩ tới chính là viên thuốc tránh thai khẩn cấp. Thế nhưng, uống thuốc xong rồi, liệu đã thực sự an toàn chưa, hay chỉ vài tiếng sau đó cảm xúc dâng trào và cả hai lại tiếp tục “yêu” thêm lần nữa? Rất nhiều bạn trẻ rơi vào hoàn cảnh này đã cuống cuồng nhắn tin hỏi các hội nhóm rằng liệu quan hệ sau 8 tiếng uống thuốc tránh thai có sao không.
Câu trả lời không đơn thuần là “có” hay “không”, bởi cơ thể con người không phải là một chiếc máy lập trình sẵn, và hiệu quả của viên thuốc còn phụ thuộc vào rất nhiều biến số từ chính cơ thể bạn cũng như thời điểm mà hai bạn lựa chọn để gần gũi. Hãy cùng lật mở cơ chế sinh học thực tế và những bí mật về “chiếc phao cứu sinh” này ngay dưới đây để tự cứu lấy chính mình trước khi quá muộn nhé.
Thuốc tránh thai khẩn cấp hoạt động như thế nào?
Để biết cơ thể có an toàn hay không, trước hết chúng ta cần hiểu viên thuốc nhỏ xíu đó làm gì khi đi vào dạ dày của bạn. Nó không phải là một “phép thuật” xóa sổ tinh trùng ngay lập tức, mà là một cú hích hormone cực mạnh khiến hệ sinh sản của người phụ nữ phải tạm thời thay đổi quỹ đạo hoạt động thông thường.
Ngăn cản quá trình rụng trứng
Cơ chế cốt lõi và quan trọng nhất của thuốc tránh thai khẩn cấp thường chứa Levonorgestrel hoặc Ulipristal acetate là trì hoãn việc rụng trứng. Hãy tưởng tượng buồng trứng như một nhà kho chuẩn bị xuất xưởng một quả trứng chín. Thuốc đi vào giống như một lệnh phong tỏa khẩn cấp, giữ quả trứng lại trong kho thêm vài ngày. Khi trứng không rụng, tinh trùng dù có bơi vào trong cũng đành “đứng xếp hàng” rồi tự chết đi theo thời gian chứ chẳng có gì để thụ tinh.
Làm giảm khả năng thụ tinh
Trong trường hợp trứng đã lỡ rụng ngay trước khi bạn uống thuốc, thuốc vẫn tiếp tục làm nhiệm vụ ở phòng tuyến thứ hai. Lượng nội tiết tố cao trong thuốc sẽ làm biến đổi lớp dịch nhầy ở cổ tử cung. Bình thường, dịch nhầy này là đường cao tốc cho tinh trùng bơi, nhưng sau khi uống thuốc, nó trở nên đặc quánh, dính như keo bẫy chuột, khiến các chiến binh tinh trùng bị kẹt cứng và giảm hẳn khả năng tiếp cận với trứng.
Tác động đến môi trường sinh sản
Nếu tinh trùng vẫn xuất sắc vượt qua mọi rào cản để gặp trứng và thụ tinh thành công, thuốc vẫn còn một chốt chặn cuối cùng. Đó là làm thay đổi cấu trúc niêm mạc tử cung, khiến lớp màng này mỏng đi, nghèo nàn chất dinh dưỡng hơn. Lúc này, phôi thai vừa hình thành giống như một hạt giống rơi xuống vùng đất khô cằn, không thể bám rễ và làm tổ được, từ đó đành phải tự tiêu biến.
Quan hệ sau 8 tiếng uống thuốc tránh thai có sao không?
Để trả lời thẳng thắn cho thắc mắc quan hệ sau 8 tiếng uống thuốc tránh thai có sao không, chúng ta cần chia làm hai trường hợp: nếu bạn uống thuốc sau khi quan hệ 8 tiếng thì câu trả lời là “KHÔNG SAO”, vì thuốc có hiệu quả bảo vệ cực kỳ cao lên đến 72 giờ. Nhưng nếu bạn uống thuốc xong rồi 8 tiếng sau lại quan hệ tiếp mà không có biện pháp bảo vệ thì câu trả lời là “CÓ SAO” và thậm chí nguy cơ mang thai là rất cao.
Nói một cách dễ hiểu nhất, viên thuốc bạn vừa uống chỉ có nhiệm vụ dọn dẹp hậu quả cho những trận chiến đã xảy ra trước khi bạn uống thuốc. Nếu hai bạn đã “gần gũi” xong và 8 tiếng sau bạn mới ra tiệm thuốc mua uống, thì hãy yên tâm vì bạn đang nằm trong khung giờ vàng, hiệu quả ngừa thai cao, có thể lên đến 90%.
Ngược lại, nếu bạn nghĩ uống thuốc xong là người mình đã có “kháng thể” ngừa thai, rồi 8 tiếng sau vô tư làm thêm hiệp nữa mà không dùng bao cao su, thì bạn đang tự đưa mình vào thế nguy hiểm rồi đấy. Việc bạn nạp thêm một lượng tinh trùng mới vào âm đạo lúc này giống như việc bắt một người lính đã mệt mỏi phải chống chọi với một làn sóng tấn công mới, thuốc có thể bị “quá tải” và thất bại.
Hiệu quả của thuốc tránh thai theo thời gian uống
Trong cuộc chiến ngăn chặn “một giọt máu” hình thành, thời gian chính là vị trọng tài nghiêm khắc và phũ phàng nhất. Hiệu quả của viên thuốc khẩn cấp không đứng yên một chỗ để chờ đợi bạn, mà nó tụt dốc theo một đường cong tỷ lệ nghịch với số giờ bạn chần chừ. Càng uống sớm hiệu quả càng cao, càng uống trễ thì tỷ lệ hiệu quả sẽ giảm:
Hiệu quả trong 12 giờ đầu
Nếu bạn uống thuốc ngay trong vòng 12 giờ đầu tiên sau khi quan hệ, hiệu quả bảo vệ sẽ đạt mức gần như tuyệt đối, dao động từ 95% đến 99%. Lúc này, tinh trùng còn đang lóng ngóng tìm đường và trứng thì chưa kịp nhận ra có sự “xâm nhập”, thì thuốc đã vào cuộc và dễ dàng làm chủ thế trận, đóng băng toàn bộ hệ thống sinh sản ngay lập tức.
Hiệu quả trong 24 giờ đầu
Bước sang khung giờ từ thứ 13 đến thứ 24, tức là trong vòng một ngày đầu tiên, chiếc phao cứu sinh này vẫn giữ được phong độ khá tốt với hiệu quả khoảng 85% – 90%. Phần lớn các cặp đôi uống thuốc trong khoảng thời gian này đều có thể “hạ cánh an toàn”. Tuy nhiên, một vài phần trăm rủi ro đã bắt đầu nhen nhóm xuất hiện nếu cơ địa của bạn thuộc nhóm nhạy cảm hoặc có tốc độ rụng trứng nhanh hơn bình thường.
Hiệu quả trong 48 giờ đầu
Khi chiếc đồng hồ điểm sang ngày thứ hai, từ giờ thứ 25 đến 48, hiệu quả của thuốc đã bị bẻ gãy một cách đáng báo động, chỉ còn khoảng 70% – 80%. Tinh trùng lúc này đã có quá nhiều thời gian để bơi sâu vào vòi trứng, nằm phục kích sẵn ở đó. Nếu chẳng may trứng rụng vào đúng thời điểm này, viên thuốc bạn uống vào chỉ còn đóng vai trò “chữa cháy” một phần chứ không còn là tấm khiên kiên cố nữa.
Hiệu quả trong 72 giờ đầu
Từ giờ thứ 49 đến 72, hiệu quả chỉ còn là một canh bạc may rủi đúng nghĩa với tỷ lệ tụt xuống mức chạm đáy, quanh quẩn đâu đó 50% – 60%. Nó giống như việc bạn tung một đồng xu lên trời và phó mặc kết quả cho số phận. Sau cột mốc 72 giờ này, với các dòng thuốc khẩn cấp thông thường loại chứa Levonorgestrel, việc uống thuốc gần như chỉ còn mang giá trị giải tỏa tâm lý, chứ hiệu quả bảo vệ gần như đã bằng không.
Những yếu tố quyết định nguy cơ mang thai sau khi uống thuốc
Nhiều người vẫn thắc mắc tại sao có những cô nàng uống thuốc rất muộn nhưng vẫn “vô sự”, trong khi có người vừa rời giường đã uống ngay mà vài tuần sau vẫn thấy que thử lên hai vạch. Thực ra, viên thuốc khẩn cấp không hoạt động trong một môi trường vô trùng, hiệu quả của nó bị chi phối bởi một “mạng lưới” các yếu tố như:
Thời điểm quan hệ trong chu kỳ kinh nguyệt
Nếu “sự cố” xảy ra vào tuần đầu tiên hoặc tuần cuối cùng của chu kỳ, là những giai đoạn an toàn tương đối, viên thuốc sẽ dễ dàng hoàn thành nhiệm vụ. Nhưng nếu hai bạn lỡ lao vào nhau đúng vào giai đoạn rụng trứng ở giữa chu kỳ, thì áp lực đè nặng lên viên thuốc là cực kỳ khủng khiếp, bởi lúc này trứng đã sẵn sàng và tinh trùng chỉ chờ có thế để tạo nên một mầm sống.
Có xuất tinh trong hay không
Một cuộc yêu “trần trụi” và xuất tinh sâu vào bên trong âm đạo sẽ mang một lượng tinh trùng khá nhiều. Mà lượng tinh trùng càng nhiều, đội quân “chiến binh” càng đông đảo thì xác suất có những tinh trùng siêu khỏe vượt qua được hàng rào sương mù của thuốc để gặp trứng càng cao.
Khoảng thời gian uống thuốc
Như chúng ta đã nói ở trên, thời gian là kẻ thù số một của thuốc tránh thai khẩn cấp. Một người uống thuốc sau khi vừa “vỡ kế hoạch” 30 phút sẽ có tâm thế và tỷ lệ an toàn khác hoàn toàn với một người sau hai ngày mới lững thững đi ra hiệu thuốc mua thuốc uống. Càng chần chừ, bạn càng dâng tặng cho tinh trùng nhiều cơ hội để làm chủ cuộc chơi.
Loại thuốc tránh thai khẩn cấp sử dụng
Không phải viên thuốc nào ở tiệm thuốc cũng giống nhau, hiện nay thuốc tránh thai khẩn cấp có loại 24h, 72h và 120h. Thời gian này sẽ quyết định độ dày của tấm khiên bảo vệ. Chọn sai loại thuốc hoặc uống sai cách như với loại 2 viên nhưng lại quên uống viên thứ hai chính là cách nhanh nhất để vô hiệu hóa tấm khiên này.
Cân nặng và BMI
Các nghiên cứu chỉ ra rằng thuốc tránh thai khẩn cấp chứa Levonorgestrel giảm hẳn hiệu quả ở những phụ nữ có cân nặng trên 75kg hoặc BMI > 25. Đối với những trường hợp này, việc lựa chọn dòng thuốc chứa Ulipristal sẽ an toàn hơn.
Có nôn sau khi uống thuốc hay không
Cơ thể cần khoảng 2 đến 3 tiếng đồng hồ để rã thuốc và hấp thụ hoàn toàn dưỡng chất vào máu. Thế nhưng, lượng hormone đậm đặc trong thuốc khẩn cấp lại rất dễ kích ứng dạ dày, gây cảm giác nôn nao. Nếu bạn không chịu nổi mà nôn sạch ra hết trong vòng 2 giờ đầu sau khi uống, viên thuốc coi như chưa từng tồn tại và bạn bắt buộc phải cắn răng uống bù một viên khác ngay lập tức nếu không muốn đối mặt với hậu quả.
Dấu hiệu bình thường và cảnh báo nguy hiểm sau khi uống thuốc khẩn cấp
Thuốc tránh thai khẩn cấp thực chất là một “cú sốc hormone” nồng độ cao dội thẳng vào cơ thể. Vì thế, việc cơ thể bạn phản ứng dữ dội sau khi uống là điều hoàn toàn dễ hiểu. Tuy nhiên, điều quan trọng là bạn phải phân biệt được đâu là những tác dụng phụ tạm thời nhưng an toàn, và đâu là những tín hiệu cầu cứu khẩn cấp mà cơ thể đang phát ra để đến gặp bác sĩ kịp thời.
Những phản ứng phụ bình thường
Sau khi uống thuốc vài giờ hoặc vài ngày, hệ nội tiết của bạn sẽ bị đảo lộn, kéo theo một loạt biểu hiện mà hầu như cô gái nào cũng phải trải qua:
– Buồn nôn và lợm giọng: Đây là tác dụng phụ kinh điển nhất, chiếm tới hơn 50% số ca sử dụng. Cảm giác nôn nao, nghén nhẹ ở cổ họng thường xuất hiện sau vài tiếng uống thuốc và sẽ tự biến mất sau 1 – 2 ngày khi nồng độ thuốc giảm dần.
– Mệt mỏi và uể oải: Bạn sẽ thấy người như mất hết năng lượng, chỉ muốn nằm một chỗ và có thể hơi váng đầu, chóng mặt nhẹ. Cơ thể lúc này đang phải gồng mình chịu đựng sự thay đổi nội tiết đột ngột.
– Căng tức ngực: Hai bầu ngực sưng, đau nhẹ, chạm vào thấy nhói. Cảm giác này y hệt như những ngày bạn chuẩn bị đón “đèn đỏ”.
– Ra máu âm đạo bất thường: Sau khi uống thuốc khoảng 3 – 5 ngày, nhiều bạn hoảng hốt khi thấy quần chíp dính vài giọt máu màu nâu hoặc đỏ. Thực chất đây chỉ là hiện tượng rong huyết do tác dụng của thuốc gây bong một chút niêm mạc tử cung sớm, thường tự hết sau vài ngày chứ không phải kỳ kinh chính thức.
– Trễ kinh: Vì nhiệm vụ tối cao của thuốc là trì hoãn việc rụng trứng, nên chu kỳ kinh nguyệt tiếp theo của bạn chắc chắn sẽ bị xáo trộn. Bạn có thể bị trễ kinh khoảng 5 – 7 ngày là điều hoàn toàn bình thường.
Dấu hiệu “báo động đỏ” cần đi khám bác sĩ ngay lập tức
Ngược lại với những biểu hiện lành tính kể trên, nếu cơ thể bạn xuất hiện những triệu chứng nặng nề và kéo dài dưới đây, tuyệt đối không được chủ quan ở nhà chịu đựng, bởi chúng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng và khả năng sinh sản sau này:
– Chảy máu âm đạo kéo dài và ồ ạt: Nếu hiện tượng ra máu không dừng lại sau vài ngày mà kéo dài trên một tuần, lượng máu ra nhiều đến mức phải thay băng vệ sinh liên tục, kèm theo những cục máu đông lớn, bạn cần đi khám gấp vì có nguy cơ bị băng huyết hoặc rong kinh nghiêm trọng gây mất máu cấp.
– Đau bụng dưới dữ dội: Một cơn đau quặn thắt, âm ỉ tăng dần ở vùng bụng dưới, đặc biệt là đau lệch hẳn về một bên, đau đến mức vã mồ hôi hay buồn nôn thì đây không còn là tác dụng phụ của thuốc nữa. Nó có thể là dấu hiệu cảnh báo của một vấn đề ngoại khoa hoặc tai biến phụ khoa nguy hiểm.
– Nghi ngờ mang thai ngoài tử cung: Thuốc tránh thai khẩn cấp làm giảm nhu động của vòi trứng. Nếu thuốc thất bại và bạn vẫn mang thai, nguy cơ phôi thai không về được tử cung mà làm tổ ngay tại vòi trứng là rất cao. Dấu hiệu điển hình là đau bụng dưới một bên dữ dội kèm theo ra máu đen rỉ rả không ngừng. Đây là tình trạng cấp cứu, nếu để khối thai vỡ ra sẽ gây xuất huyết nội vô cùng nguy hiểm.
– Trễ kinh kéo dài quá 3 tuần: Nếu đã quá ngày dự kiến hành kinh hơn 21 ngày mà kinh nguyệt vẫn bặt vô âm tín, dù bạn thử que lên 1 vạch hay 2 vạch, cũng nên đi siêu âm. Việc này giúp xác định chính xác bạn có mang thai hay không, hoặc kiểm tra xem hệ nội tiết của bạn có đang bị suy buồng trứng do lạm dụng thuốc quá đà hay không.
Hy vọng rằng những chia sẻ của Shopkiss đã giúp bạn gỡ bỏ được nút thắt trong lòng về thắc mắc quan hệ sau 8 tiếng uống thuốc tránh thai có sao không. Chuyện phòng the và bảo vệ bản thân chưa bao giờ là muộn nếu chúng ta trang bị cho mình những kiến thức đúng đắn và khoa học. Đừng để sự thiếu hiểu biết hoặc những phút giây chủ quan làm ảnh hưởng đến thiên chức làm mẹ và sức khỏe lâu dài của bản thân sau này.
Hãy luôn lắng nghe cơ thể mình, lựa chọn những biện pháp an toàn hơn như bao cao su hay thuốc tránh thai hàng ngày, và đừng ngần ngại gõ cửa phòng khám phụ khoa nếu thấy bất kỳ tín hiệu bất thường nào phát ra từ cơ thể nhé!